ЁЯНЙ рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी рджिрд▓्рдпाрдиे рдХрд▓िंрдЧрдб рдкिрдХाрд╡рд░ рд╣ोрдгाрд░े рдкрд░िрдгाрдо
ЁЯНЙ рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी рджिрд▓्рдпाрдиे рдХрд▓िंрдЧрдб рдкिрдХाрд╡рд░ рд╣ोрдгाрд░े рдкрд░िрдгाрдо
рдХрд▓िंрдЧрдб (рддрд░рдмूрдЬ) рд╣े рдкिрдХ рдкाрдг्рдпाрдЪी рдЧрд░рдЬ рдЕрд╕рд▓ेрд▓े рдЕрд╕рд▓े рддрд░ी рдкाрдгी рд╕ाрдЪрдгे рдХिंрд╡ा рдЬाрд╕्рдд рд╕िंрдЪрди рд╣े рд╕рд░्рд╡ाрдд рдоोрдаे рдиुрдХрд╕ाрди рдХрд░рдгाрд░े рдХाрд░рдг рдард░рддे. рд╡िрд╢ेрд╖рддः рдлुрд▓ोрд░ा рд╡ рдлрд│рдзाрд░рдгा рдЕрд╡рд╕्рдеेрдд рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी рджिрд▓्рдпाрд╕ рдЙрдд्рдкाрджрди рдЖрдгि рджрд░्рдЬा рджोрди्рд╣ी рдШрдЯрддाрдд.
ЁЯЪи 1️⃣ рдоुрд│ांрдЪे рдХुрдЬрдгे (Root Rot)
- рд╕рддрдд рдУрд▓рд╕рд░ рдЬрдоीрди → рдСрдХ्рд╕िрдЬрди рдХрдоी
- рдмुрд░рд╢ीрдЬрди्рдп рд░ोрдЧ (Pythium, Fusarium) рд╡ाрдв
- рдЭाрдбे рдЕрдЪाрдирдХ рдХोрдоेрдЬрдгे
ЁЯСЙ рдЙрдкाрдп: рдиिрдЪрд░ा рдЪांрдЧрд▓ा рдаेрд╡ा, рдаिрдмрдХрдиे рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдкाрдгी рдж्рдпा.
ЁЯНГ 2️⃣ рдкाрди рдкिрд╡рд│े рдкрдбрдгे рд╡ рд╡ाрдв рдЦुंрдЯрдгे
- рдоुрд│ांрдж्рд╡ाрд░े рдЕрди्рдирдж्рд░рд╡्рдп рд╢ोрд╖рдг рдХрдоी
- рдиाрдпрдЯ्рд░ोрдЬрди рдзुрдКрди рдЬाрдгे (Leaching)
ЁЯСЙ рдЙрдкाрдп: рдоाрддी рдкрд░ीрдХ्рд╖рдгाрдиुрд╕ाрд░ рдЦрдд рдж्рдпा, рд╣рд▓рдХ्рдпा рдоाрдд्рд░ेрдд рд╡ाрд░ंрд╡ाрд░ рдкाрдгी.
ЁЯНЙ 3️⃣ рдлрд│ рдлाрдЯрдгे (Fruit Cracking)
- рдХोрд░рдбे рд╡ाрддाрд╡рд░рдгाрдиंрддрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी
- рдлрд│ाрддीрд▓ рджाрдм рд╡ाрдврддो → рд╕ाрд▓ рддрдбрдХрддे
ЁЯСЙ рдЙрдкाрдп: рдиिрдпрдоिрдд рд╡ рд╕рдо рдк्рд░рдоाрдгाрдд рд╕िंрдЪрди рдаेрд╡ा.
ЁЯШХ 4️⃣ рдЧोрдбрд╡ा рдХрдоी рд╣ोрдгे
- рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी → рд╕ाрдЦрд░ेрдЪी рдЯрдХ्рдХेрд╡ाрд░ी рдХрдоी
- рдмाрдЬाрд░рднाрд╡ाрд╡рд░ рдеेрдЯ рдкрд░िрдгाрдо
ЁЯСЙ рдЙрдкाрдп: рдлрд│ рдкिрдХрдг्рдпाрдЪ्рдпा 8–10 рджिрд╡рд╕ рдЖрдзी рдкाрдгी рдХрдоी рдХрд░ा.
ЁЯжа 5️⃣ рд░ोрдЧांрдЪा рдк्рд░ाрджुрд░्рднाрд╡ рд╡ाрдв
ЁЯСЙ рдбाрдКрдиी рдоिрд▓्рдб्рдпू, рдмुрд░рд╢ीрдЬрди्рдп рд░ोрдЧ рд╡ाрдв
ЁЯСЙ рдЙрдкाрдп: рдпोрдЧ्рдп рдЕंрддрд░, рд╣рд╡ा рдЦेрд│рддी рдаेрд╡ा, рдк्рд░рддिрдмंрдзाрдд्рдордХ рдлрд╡ाрд░рдгी.
ЁЯТз рдпोрдЧ्рдп рд╕िंрдЪрди рдХрд╕े рдХрд░ाрд╡े?
✔ рдаिрдмрдХ рд╕िंрдЪрди рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо
✔ рд╕рдХाрд│ी рд╣рд▓рдХे рд╡ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдкाрдгी
✔ рдлрд│рдзाрд░рдгा рд╡ेрд│ी 2–3 рджिрд╡рд╕ांрдЪ्рдпा рдЕंрддрд░ाрдиे (рдоाрддीрдк्рд░рдоाрдгे)
✔ рдкाрдгी рд╕ाрдЪू рджेрдК рдирдХा
✅
ЁЯСЙ рдХрд▓िंрдЧрдб рдкिрдХाрдд рдЬाрд╕्рдд рдкाрдгी = рдХрдоी рдЙрдд्рдкाрджрди + рдХрдоी рдЧोрдбрд╡ा + рдЬाрд╕्рдд рд░ोрдЧ.
ЁЯСЙ рдиिрдпрдоिрдд рд╡ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╕िंрдЪрди рдХेрд▓्рдпाрд╕ 15–25% рдЕрдзिрдХ рджрд░्рдЬेрджाрд░ рдЙрдд्рдкाрджрди рдоिрд│ू рд╢рдХрддे.


рдЯिрдк्рдкрдг्рдпा